Chuyển đến nội dung chính
FoxHSK
FoxHSK
Tác Phẩm Kinh Điển10 phút1.550lượt

Vị Thành Giai Cú Tập Biên (渭城佳句摺編 – Thơ Nôm Tú Xương) – Đối Chiếu Chữ Hán Nôm, Pinyin, HÁN VIỆT & Việt

Đặng Thanh Thảo
Đặng Thanh Thảo

Giáo Viên Tiếng Trung • Chuyên Gia Phương Pháp Sư Phạm HSK

Về Blog
Vị Thành Giai Cú Tập Biên (渭城佳句摺編 – Thơ Nôm Tú Xương) – Đối Chiếu Chữ Hán Nôm, Pinyin, HÁN VIỆT & Việt | FoxHSK
Ảnh bìa: Vị Thành Giai Cú Tập Biên (渭城佳句摺編 – Thơ Nôm Tú Xương) – Đối Chiếu Chữ Hán Nôm, Pinyin, HÁN VIỆT & Việt — FoxHSK
AITóm tắt nhanh

Tìm hiểu Vị Thành Giai Cú Tập Biên (thường ký hiệu là "Giai cú" trong Từ điển VNPF) – tuyển tập thơ Nôm trào phúng và trữ tình của Tú Xương (Trần Tế Xương) đối chiếu Chữ Hán Nôm, Pinyin, HÁN VIỆT.

Bảng điều khiển

Khi tra cứu từ vựng trên FoxHSK (chẳng hạn chữ ÁI 愛), bạn sẽ bắt gặp trích dẫn mang nhãn Giai cú, 1b hoặc Vị Thành giai cú. Đó chính là tác phẩm 渭城佳句折编渭城佳句摺編 (Wèi Chéng Jiā Jù Zhé Biān – VỊ THÀNH GIAI CÚ TẬP BIÊN), tuyển tập thơ Nôm nổi tiếng của thi sĩ Trần Tế Xương – Tú Xương (陳濟昌, 1870–1907) quê ở Vị Hoàng, Nam Định.

1. Giải Nghĩa Tên Tác Phẩm: Vị Thành Giai Cú Tập Biên (渭城佳句摺編)

Trong Hán văn cổ điển: VỊ THÀNH (渭城) chỉ đất Vị Hoàng (Nam Định – quê hương Tú Xương); GIAI CÚ (佳句 - jiājù) nghĩa là "những câu thơ hay, câu văn tuyệt diệu"; TẬP BIÊN (摺編) là tập sách gấp chép tay tuyển chọn. Toàn bộ tên sách nghĩa là "Tuyển tập những câu thơ hay đất Vị Thành".

2. Các Câu Thơ Trích Dẫn Tiêu Biểu Trong VNPF (Chữ Hán Nôm – Pinyin – HÁN VIỆT – Quốc Ngữ)

1

Tác Hợp Duyên Trời – Trích Dẫn Trực Tiếp Tại Mục Từ ÁI (愛)

📖 Nguồn dẫn: Giai cú, 1b
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

𠄼𦦙𠄩𦭯𱺵仙，恩爱作合缘𡗶群赊。 𠄼𦦙𠄩𦭯𱺵仙，恩愛作合緣𡗶群賒。

Pinyin: Wǔ shí èr suì shì xiān, ēn ài zuò hé yuán tiān qún shē.
Âm Hán Việt: NĂM MƯƠI HAI TUỔI LÀ TIÊN, ÂN ÁI TÁC HỢP DUYÊN TRỜI CÒN XA.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Năm mươi hai tuổi là tiên, Ân ái tác hợp duyên trời còn xa.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Dù tuổi tác đã qua nửa đời người thong dong như bậc tiên nhân, nhưng mối ân ái và duyên trời tác hợp vẫn còn dài lâu phía trước.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Câu thơ này được Tự Điển Chữ Nôm Dẫn Giải trích ở tờ 1b của Vị Thành Giai Cú để minh họa từ ghép Hán Việt ÂN ÁI (恩愛 - ēn’ài) kết hợp với chữ Nôm thuần Việt.
2

Thương Vợ – Quanh Năm Buôn Bán Ở Mom Sông

📖 Nguồn dẫn: Vị Thành giai cú, 12a
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

终年奔半在湾江，养育五儿与一夫。 終年奔半在灣江，養育五兒與一夫。

Pinyin: Zhōng nián bēn bàn zài wān jiāng, yǎng yù wǔ ér yǔ yī fū.
Âm Hán Việt: CHUNG NIÊN BÔN BÁN TẠI LOAN GIANG, DƯỠNG DỤC NGŨ NHI DỮ NHẤT PHU.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Quanh năm buôn bán ở mom sông, Nuôi đủ năm con với một chồng.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Suốt quanh năm vất vả tần tảo buôn bán nơi mỏm đất nhô ra bờ sông, một mình bà Tú nuôi sống đủ năm người con cùng với một ông chồng.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Sự kết hợp tài tình giữa chất liệu ngôn từ đời thường và cấu trúc thơ Đường luật thất ngôn bát cú.
3

Sông Lấp – Hoài Niệm Thời Gian & Đổi Thay Đất Vị Hoàng

📖 Nguồn dẫn: Vị Thành giai cú, 19b
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

江箕𫢩既成池，只群蛙叫更空夜长。 江箕𫢩既成池，只群蛙叫更空夜長。

Pinyin: Jiāng jī lǎp jì chéng chí, zhǐ qún wā jiào gēng kōng yè cháng.
Âm Hán Việt: GIANG KIA LẤP KÝ THÀNH TRÌ, CHỈ QUẦN OA KHIẾU CANH KHÔNG DẠ TRƯỜNG.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Sông kia rầy đã nên đồng, Chỗ làm nhà cửa chỗ trồng ngô khoai. Vẳng nghe tiếng ếch bên tai, Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Con sông Vị Hoàng xưa nay đã bị lấp thành cánh đồng, đêm khuya văng vẳng tiếng ếch kêu mà giật mình ngỡ tiếng người gọi đò năm cũ.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Từ GIAI CÚ (佳句 - jiājù) hiện nay vẫn dùng phổ biến trong tiếng Trung khi khen một câu văn/câu thơ xuất sắc.

3. Bảng Từ Vựng Chữ Hán – Nôm Trọng Tâm Trong Vị Thành Giai Cú

Chữ Hán / Nôm (Giản / Phồn) Pinyin Âm HÁN VIỆT Nghĩa cổ trong tác phẩm & Từ điển VNPF
佳 佳 jiā GIAI Đẹp, tốt lành, xuất sắc (giai nhân 佳人, giai cú 佳句).
句 句 jù CÚ Câu văn, câu thơ (tuyệt cú, giai cú).
恩 恩 ēn ÂN Ơn nghĩa, tình nghĩa sâu nặng (ân ái 恩愛, ân tình 恩情).
合 合 hé HỢP Hòa hợp, kết hợp nên duyên (tác hợp 作合).
Chủ đề thẻ tag:
#Tác Phẩm Kinh Điển#Tú Xương#Từ Điển Hán Việt#Thơ chữ Hán#Chữ Hán

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Giải đáp các thắc mắc phổ biến nhất liên quan đến chủ đề bài viết

Đó là cuốn Vị Thành Giai Cú Tập Biên (渭城佳句摺編) – tập thơ chữ Nôm của nhà thơ Trần Tế Xương (Tú Xương), trang/tờ 1b.

Đặng Thanh Thảo
Đặng Thanh ThảoGiáo Viên Tiếng Trung • Chuyên Gia Phương Pháp Sư Phạm HSK

Cử nhân Sư phạm Tiếng Trung tại Đại học Sư phạm Quảng Tây (Quế Lâm, Trung Quốc). Chuyên gia biên soạn hệ thống giải đề HSK 1–6, ngữ pháp trọng tâm và phương pháp ghi nhớ từ vựng logic cho người học Việt Nam.