Chuyển đến nội dung chính
FoxHSK
FoxHSK
Tác Phẩm Kinh Điển14 phút3.845lượt

Tuyển Tập Thơ Đường Lý Bạch (李太白全集) – Tĩnh Dạ Tư, Tương Tiến Tửu & Vọng Lư Sơn Bộc Bố Đối Chiếu Pinyin, HÁN VIỆT & Quốc Ngữ

Đặng Thanh Thảo
Đặng Thanh Thảo

Giáo Viên Tiếng Trung • Chuyên Gia Phương Pháp Sư Phạm HSK

Về Blog
Tuyển Tập Thơ Đường Lý Bạch (李太白全集) – Tĩnh Dạ Tư, Tương Tiến Tửu & Vọng Lư Sơn Bộc Bố Đối Chiếu Pinyin, HÁN VIỆT & Quốc Ngữ | FoxHSK
Ảnh bìa: Tuyển Tập Thơ Đường Lý Bạch (李太白全集) – Tĩnh Dạ Tư, Tương Tiến Tửu & Vọng Lư Sơn Bộc Bố Đối Chiếu Pinyin, HÁN VIỆT & Quốc Ngữ — FoxHSK
AITóm tắt nhanh

Thưởng thức và học từ vựng Hán ngữ qua những tuyệt tác thơ Đường của Thi Tiên Lý Bạch (李白): Tĩnh Dạ Tư, Tương Tiến Tửu, Vọng Lư Sơn Bộc Bố, Tảo Phát Bạch Đế Thành, Tặng Uông Luân kèm Pinyin, âm HÁN VIỆT và chuyển đổi Giản thể – Phồn thể.

Bảng điều khiển

Trong mục Trong Thơ - Ca & Tác Phẩm Kinh Điển dưới mỗi từ vựng trên FoxHSK, danh xưng Lý Bạch (李白 • lǐ bái • LÝ BẠCH, 701–762) — bậc Thi Tiên (诗仙) vĩ đại nhất thời Thịnh Đường — xuất hiện trong hàng trăm từ đơn và từ ghép thông dụng (như 明月, 故乡, 人生, 得意, 银河, 千里...). Bài viết này tổng hợp nguyên văn chữ Hán (Giản thể ⇄ Phồn thể), Pinyin, âm HÁN VIỆT và lời dịch chuẩn mực cho các kiệt tác nổi tiếng nhất của ông.

1. Năm Tuyệt Tác Thơ Đường Bất Hủ Của Thi Tiên Lý Bạch

1

Tĩnh Dạ Tư (静夜思 / 靜夜思) – Cảm Nghĩ Trong Đêm Thanh Tĩnh

📖 Nguồn dẫn: Lý Bạch • Tĩnh Dạ Tư (Thơ Đường)
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

床前明月光，疑是地上霜。举头望明月，低头思故乡。 床前明月光，疑是地上霜。舉頭望明月，低頭思故鄉。

Pinyin: Chuáng qián míng yuè guāng, yí shì dì shàng shuāng. Jǔ tóu wàng míng yuè, dī tóu sī gù xiāng.
Âm Hán Việt: SÀNG TIỀN MINH NGUYỆT QUANG, NGHI THỊ ĐỊA THƯỢNG SƯƠNG. CỬ ĐẦU VỌNG MINH NGUYỆT, ĐÊ ĐẦU TƯ CỐ HƯƠNG.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương. Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Ánh trăng sáng chiếu rọi trước đầu giường, khiến người lữ khách thoáng ngỡ là lớp sương trắng phủ trên mặt đất. Ngẩng đầu lên ngắm vầng trăng sáng vằng vặc, rồi bất giác cúi đầu chìm trong nỗi nhớ quê hương da diết.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Chỉ với 20 chữ Hán giản dị thuộc cấp độ HSK 1–3 (床 giường, 前 trước, 明月 trăng sáng, 地上 trên mặt đất, 举头 ngẩng đầu, 低头 cúi đầu, 故乡 quê hương), Lý Bạch đã dựng nên bài thơ nhớ quê nổi tiếng nhất lịch sử Á Đông.
2

Tương Tiến Tửu (将进酒 / 將進酒) – Xin Mời Nâng Chén

📖 Nguồn dẫn: Lý Bạch • Tương Tiến Tửu (Thơ Đường)
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

人生得意须尽欢，莫使金樽空对月。天生我材必有用，千金散尽还复来。 人生得意須盡歡，莫使金樽空對月。天生我材必有用，千金散盡還復來。

Pinyin: Rén shēng dé yì xū jìn huān, mò shǐ jīn zūn kōng duì yuè. Tiān shēng wǒ cái bì yǒu yòng, qiān jīn sàn jìn huán fù lái.
Âm Hán Việt: NHÂN SINH ĐẮC Ý TU TẬN HOAN, MẠC SỬ KIM TÔN KHÔNG ĐỐI NGUYỆT. THIÊN SINH NGÃ TÀI TẤT HỮU DỤNG, THIÊN KIM TÁN TẬN HOÀN PHỤC LAI.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Đời người lúc đắc ý hãy vui cho trọn, Đừng để chén vàng suông dưới bóng trăng. Trời sinh ta ắt có chỗ dùng, Ngàn vàng tiêu hết rồi lại đến.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Đời người khi gặp dịp thuận lợi đắc ý thì hãy tận hưởng niềm vui cho trọn vẹn, chớ để chén rượu quý trống không dưới ánh trăng. Ông trời đã sinh ra tài năng của ta thì ắt phải có chỗ dùng tới, dù nghìn vàng tiêu pha hết rồi cũng sẽ kiếm lại được.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Câu "THIÊN SINH NGÃ TÀI TẤT HỮU DỤNG" (天生我材必有用) là châm ngôn truyền cảm hứng tự tin mãnh liệt nhất trong văn hóa Trung Hoa.
3

Vọng Lư Sơn Bộc Bố (望庐山瀑布 / 望廬山瀑布) – Ngắm Thác Núi Lư

📖 Nguồn dẫn: Lý Bạch • Vọng Lư Sơn Bộc Bố (Thơ Đường)
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

日照香炉生紫烟，遥看瀑布挂前川。飞流直下三千尺，疑是银河落九天。 日照香爐生紫煙，遙看瀑布掛前川。飛流直下三千尺，疑是銀河落九天。

Pinyin: Rì zhào Xiāng lú shēng zǐ yān, yáo kàn pù bù guà qián chuān. Fēi liú zhí xià sān qiān chǐ, yí shì yín hé luò jiǔ tiān.
Âm Hán Việt: NHẬT CHIẾU HƯƠNG LÔ SINH TỬ YÊN, DAO KHÁN BỘC BỐ QUÁI TIỀN XUYÊN. PHI LƯU TRỰC HẠ TAM THIÊN XÍCH, NGHI THỊ NGÂN HÀ LẠC CỬU THIÊN.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Nắng rọi Hương Lô khói tía bay, Xa trông dòng thác trước sông này. Nước bay thẳng xuống ba ngàn thước, Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Ánh mặt trời chiếu vào đỉnh núi Hương Lô làm bốc lên làn hơi nước ánh tím như khói trầm; từ đằng xa nhìn lại thấy thác nước khổng lồ treo trước dòng sông. Dòng nước như bay thẳng từ độ cao ba ngàn thước xuống vực sâu, khiến người xem ngỡ như cả dải Ngân Hà từ tầng trời thứ chín đổ xuống nhân gian.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Nghệ thuật phóng đại lãng mạn đỉnh cao của Lý Bạch với các động từ mạnh: 生 (sinh), 挂 (quái - treo), 飞 (phi - bay), 落 (lạc - rơi từ chín tầng mây).
4

Tảo Phát Bạch Đế Thành (早发白帝城 / 早發白帝城) – Sáng Sớm Rời Thành Bạch Đế

📖 Nguồn dẫn: Lý Bạch • Tảo Phát Bạch Đế Thành
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

朝辞白帝彩云间，千里江陵一日还。两岸猿声啼不住，轻舟已过万重山。 朝辭白帝彩雲間，千里江陵一日還。兩岸猿聲啼不住，輕舟已過萬重山。

Pinyin: Zhāo cí Bái dì cǎi yún jiān, qiān lǐ Jiāng líng yī rì huán. Liǎng àn yuán shēng tí bú zhù, qīng zhōu yǐ guò wàn chóng shān.
Âm Hán Việt: TRIỀU TỪ BẠCH ĐẾ THÁI VÂN GIAN, THIÊN LÝ GIANG LĂNG NHẤT NHẬT HOÀN. LƯỠNG NGẠN VIÊN THANH ĐỀ BẤT TRỤ, KHINH CHU DĨ QUÁ VẠN TRÙNG SƠN.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Sáng từ Bạch Đế giữa mây hồng, Ngàn dặm Giang Lăng một buổi xong. Tiếng vượn đôi bờ kêu chẳng dứt, Thuyền câu đã vượt vạn trùng non.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Buổi sáng sớm từ giã thành Bạch Đế ẩn hiện giữa những đám mây ngũ sắc, chặng đường dài ngàn dặm xuôi về Giang Lăng chỉ đi trong một ngày đã tới. Tiếng vượn kêu bên hai bờ sông Trường Giang còn chưa dứt, thì con thuyền nhẹ nhàng đã lướt qua muôn trùng núi biếc.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Câu "KHINH CHU DĨ QUÁ VẠN TRÙNG SƠN" (轻舟已过万重山) thường được người Trung Quốc hiện đại trích dẫn để diễn tả cảm giác nhẹ nhõm sau khi đã vượt qua muôn vàn khó khăn thử thách.
5

Tặng Uông Luân (赠汪伦 / 贈汪倫) – Khúc Ca Tình Bạn Tri Kỷ

📖 Nguồn dẫn: Lý Bạch • Tặng Uông Luân
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

李白乘舟将欲行，忽闻岸上踏歌声。桃花潭水深千尺，不及汪伦送我情。 李白乘舟將欲行，忽聞岸上踏歌聲。桃花潭水深千尺，不及汪倫送我情。

Pinyin: Lǐ Bái chéng zhōu jiāng yù xíng, hū wén àn shàng tà gē shēng. Táo huā tán shuǐ shēn qiān chǐ, bù jí Wāng Lún sòng wǒ qíng.
Âm Hán Việt: LÝ BẠCH THỪA CHU TƯƠNG DỤC HÀNH, HỐT VĂN NGẠN THƯỢNG ĐẠP CA THANH. ĐÀO HOA ĐÀM THỦY THÂM THIÊN XÍCH, BẤT CẬP UÔNG LUÂN TỐNG NGÃ TÌNH.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Lý Bạch lên thuyền sắp sửa đi, Bỗng nghe bờ bãi tiếng ca rền. Nước đầm Đào Hoa sâu ngàn thước, Chẳng bằng tình bạn tiễn chân ta.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Lý Bạch vừa bước lên thuyền chuẩn bị nhổ neo lên đường, bỗng nghe trên bờ vang lên tiếng dậm chân hát vang đưa tiễn. Nước đầm Đào Hoa dù sâu tới một ngàn thước, cũng chẳng thể sánh bằng tấm chân tình của Uông Luân lúc tiễn biệt ta.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Mẫu câu so sánh "A + 不及 (bù jí) + B" (A không sánh bằng B) trong câu thơ này vẫn được dùng rất phổ biến trong văn viết HSK 4–6.

2. Bảng Từ Vựng Trọng Tâm Trong Thơ Lý Bạch

Chữ Hán / Nôm (Giản / Phồn) Pinyin Âm HÁN VIỆT Nghĩa cổ trong tác phẩm & Từ điển VNPF
明月 明月 míng yuè MINH NGUYỆT Vầng trăng sáng, biểu tượng của nỗi nhớ quê hương và sự thanh cao.
故乡 故鄉 gù xiāng CỐ HƯƠNG Quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn (HSK 4).
得意 得意 dé yì ĐẮC Ý Hài lòng, thỏa chí, gặp vận hội thuận lợi (HSK 4).
瀑布 瀑布 pù bù BỘC BỐ Thác nước đổ từ trên cao xuống.
轻舟 輕舟 qīng zhōu KHINH CHU Con thuyền nhẹ lướt nhanh trên sóng nước.
Chủ đề thẻ tag:
#Tác Phẩm Kinh Điển#Thơ Đường#Lý Bạch#Học tiếng Trung qua thơ#Từ Điển Hán Việt

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Giải đáp các thắc mắc phổ biến nhất liên quan đến chủ đề bài viết

Lý Bạch (701–762) được nhà thơ Hạ Tri Chương và hậu thế tôn vinh là "Thi Tiên" bởi hồn thơ phóng khoáng, trí tưởng tượng bay bổng siêu phàm và ngôn từ tự nhiên tuyệt mỹ như từ cõi tiên rơi xuống nhân gian.

Đặng Thanh Thảo
Đặng Thanh ThảoGiáo Viên Tiếng Trung • Chuyên Gia Phương Pháp Sư Phạm HSK

Cử nhân Sư phạm Tiếng Trung tại Đại học Sư phạm Quảng Tây (Quế Lâm, Trung Quốc). Chuyên gia biên soạn hệ thống giải đề HSK 1–6, ngữ pháp trọng tâm và phương pháp ghi nhớ từ vựng logic cho người học Việt Nam.