Chuyển đến nội dung chính
FoxHSK
FoxHSK
Tác Phẩm Kinh Điển15 phút4.115lượt

Đường Thi Tam Bách Thủ (唐詩三百首) – Vương Duy, Bạch Cư Dị, Đỗ Mục & Mạnh Hạo Nhiên Đối Chiếu Pinyin & HÁN VIỆT

Đặng Thanh Thảo
Đặng Thanh Thảo

Giáo Viên Tiếng Trung • Chuyên Gia Phương Pháp Sư Phạm HSK

Về Blog
Đường Thi Tam Bách Thủ (唐詩三百首) – Vương Duy, Bạch Cư Dị, Đỗ Mục & Mạnh Hạo Nhiên Đối Chiếu Pinyin & HÁN VIỆT | FoxHSK
Ảnh bìa: Đường Thi Tam Bách Thủ (唐詩三百首) – Vương Duy, Bạch Cư Dị, Đỗ Mục & Mạnh Hạo Nhiên Đối Chiếu Pinyin & HÁN VIỆT — FoxHSK
AITóm tắt nhanh

Tuyển tập những bài thơ Đường nổi tiếng nhất trong Đường Thi Tam Bách Thủ: Sơn Hành (Đỗ Mục), Tương Tư (Vương Duy), Xuân Hiểu (Mạnh Hạo Nhiên), Đăng Quán Tước Lâu, Du Tử Ngâm kèm Pinyin và âm HÁN VIỆT.

Bảng điều khiển

Bộ hợp tuyển Đường Thi Tam Bách Thủ (唐诗三百首 / 唐詩三百首 • Táng Shī Sān Bǎi Shǒu • ĐƯỜNG THI TAM BÁCH THỦ) do học giả Tôn Thù biên soạn đã trở thành sách gối đầu giường của mọi người học chữ Hán suốt hàng trăm năm qua: “Thục độc Đường thi tam bách thủ, bất hội tác thi dã hội ngâm” (Đọc thuộc ba trăm bài thơ Đường, chẳng biết làm thơ cũng biết ngâm).

1. Sáu Kiệt Tác Tiêu Biểu Trong Đường Thi Tam Bách Thủ

1

Sơn Hành (山行 – Đỗ Mục): Dừng Xe Ngắm Rừng Phong Chiều Thu

📖 Nguồn dẫn: Đỗ Mục • Sơn Hành (Thơ Đường)
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

远上寒山石径斜，白云生处有人家。停车坐爱枫林晚，霜叶红于二月花。 遠上寒山石徑斜，白雲生處有人家。停車坐愛楓林晚，霜葉紅於二月花。

Pinyin: Yuǎn shàng hán shān shí jìng xié, bái yún shēng chù yǒu rén jiā. Tíng chē zuò ài fēng lín wǎn, shuāng yè hóng yú èr yuè huā.
Âm Hán Việt: VIỄN THƯỢNG HÀN SƠN THẠCH KÍNH TÀ, BẠCH VÂN SINH XỨ HỮU NHÂN GIA. ĐÌNH XA TỌA ÁI PHONG LÂM VÃN, SƯƠNG DIỆP HỒNG Ư NHỊ NGUYỆT HOA.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Lên cao núi lạnh lối đá nghiêng, Nơi mây trắng nổi có xóm làng. Dừng xe vì yêu rừng phong muộn, Lá sương còn đỏ hơn hoa tháng hai.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Con đường đá nhỏ vắt vẻo dẫn lên ngọn núi thu se lạnh ở đằng xa, nơi mây trắng bồng bềnh sinh ra thấp thoáng mái nhà dân. Ta dừng xe lại bởi quá yêu cảnh rừng phong lúc chiều muộn, sắc lá phong nhuốm sương thu còn đỏ thắm rực rỡ hơn cả hoa mùa xuân tháng hai.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Trong câu "ĐÌNH XA TỌA ÁI PHONG LÂM VÃN" (停车坐爱枫林晚), chữ 坐 (zuò) mang nghĩa cổ là "bởi vì", đi liền với chữ 爱 / 愛 (ài - yêu thích).
2

Đăng Quán Tước Lâu (登鹳雀楼 – Vương Chi Hoán): Muốn Nhìn Xa Ngàn Dặm

📖 Nguồn dẫn: Vương Chi Hoán • Đăng Quán Tước Lâu
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

白日依山尽，黄河入海流。欲穷千里目，更上一层楼。 白日依山盡，黃河入海流。欲窮千里目，更上一層樓。

Pinyin: Bái rì yī shān jìn, Huáng hé rù hǎi liú. Yù qióng qiān lǐ mù, gèng shàng yī céng lóu.
Âm Hán Việt: BẠCH NHẬT Y SƠN TẬN, HOÀNG HÀ NHẬP HẢI LƯU. DỤC CÙNG THIÊN LÝ MỤC, CÀNH THƯỢNG NHẤT TẦNG LÂU.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Mặt trời khuất dần sau dãy núi, Sông Hoàng Hà cuộn chảy ra biển khơi. Muốn phóng tầm mắt nhìn xa ngàn dặm, Hãy bước lên cao thêm một tầng lầu.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Vầng mặt trời trắng tựa vào dãy núi rồi khuất dần, dòng sông Hoàng Hà mênh mông chảy mãi về phía biển lớn. Nếu muốn phóng hết tầm mắt nhìn thấu cảnh vật xa ngàn dặm, hãy bước lên cao thêm một tầng lầu nữa.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Câu "DỤC CÙNG THIÊN LÝ MỤC, CÀNH THƯỢNG NHẤT TẦNG LẦU" (欲穷千里目，更上一层楼) là câu chúc thăng tiến và học tập nổi tiếng nhất.
3

Tương Tư (相思 – Vương Duy): Hồng Đậu Sinh Nam Quốc

📖 Nguồn dẫn: Vương Duy • Tương Tư
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

红豆生南国，春来发几枝。愿君多采撷，此物最相思。 紅豆生南國，春來發幾枝。願君多採擷，此物最相思。

Pinyin: Hóng dòu shēng nán guó, chūn lái fā jǐ zhī. Yuàn jūn duō cǎi xié, cǐ wù zuì xiāng sī.
Âm Hán Việt: HỒNG ĐẬU SINH NAM QUỐC, XUÂN LAI PHÁT KỶ CHI. NGUYỆN QUÂN ĐA THÁI HIỆT, THỬ VẬT TỐI TƯƠNG TƯ.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Đậu đỏ sinh ở phương Nam, Xuân về nảy mấy cành tươi. Mong người hái lấy thật nhiều, Vật này gợi nhớ thương nhất trên đời.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Cây hồng đậu mọc ở miền Nam ấm áp, mỗi độ xuân về lại đâm chồi nảy lộc. Mong người bạn hiền hãy hái giữ thật nhiều hạt đậu đỏ ấy, bởi vật này gửi gắm nỗi niềm tương tư sâu nặng nhất.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Vương Duy (王维) được mệnh danh là "Thi Phật" (诗佛), trong thơ có họa, trong họa có thơ.
4

Xuân Hiểu (春晓 – Mạnh Hạo Nhiên): Buổi Sáng Mùa Xuân

📖 Nguồn dẫn: Mạnh Hạo Nhiên • Xuân Hiểu
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

春眠不觉晓，处处闻啼鸟。夜来风雨声，花落知多少。 春眠不覺曉，處處聞啼鳥。夜來風雨聲，花落知多少。

Pinyin: Chūn mián bù jué xiǎo, chù chù wén tí niǎo. Yè lái fēng yǔ shēng, huā luò zhī duō shǎo.
Âm Hán Việt: XUÂN MIÊN BẤT GIÁC HIỂU, XỨ XỨ VĂN ĐỀ ĐIỂU. DẠ LAI PHONG VŨ THANH, HOA LẠC TRI ĐA THIỂU.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Giấc xuân chẳng biết sáng rồi, Khắp nơi chim hót vang trời. Đêm qua tiếng gió mưa rơi, Hoa rụng biết bao nhiêu rồi.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Giấc ngủ mùa xuân êm đềm khiến ta chẳng nhận ra trời đã sáng, khắp nơi đều vang lên tiếng chim hót ríu rít. Chợt nhớ đêm qua có tiếng mưa gió rì rào, chẳng biết ngoài vườn hoa đã rụng nhiều hay ít.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Từ 多少 (duō shǎo - bao nhiêu) ở cuối câu thơ chính là đại từ nghi vấn cơ bản nhất trong HSK 1.
5

Du Tử Ngâm (游子吟 – Mạnh Giao): Tấm Lòng Người Mẹ Hiền

📖 Nguồn dẫn: Mạnh Giao • Du Tử Ngâm
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

慈母手中线，游子身上衣。临行密密缝，意恐迟迟归。谁言寸草心，报得三春晖。 慈母手中線，遊子身上衣。臨行密密縫，意恐遲遲歸。誰言寸草心，報得三春暉。

Pinyin: Cí mǔ shǒu zhōng xiàn, yóu zǐ shēn shàng yī. Lín xíng mì mì féng, yì kǒng chí chí guī. Shuí yán cùn cǎo xīn, bào dé sān chūn huī.
Âm Hán Việt: TỪ MẪU THỦ TRUNG TUYẾN, DU TỬ THÂN THƯỢNG Y. LÂM HÀNH MẬT MẬT PHÙNG, Ý KHỦNG TRÌ TRÌ QUY. THÙY NGÔN THỐN THẢO TÂM, BÁO ĐẮC TAM XUÂN HUY.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Sợi chỉ trong tay mẹ hiền, Hóa thành tấm áo trên mình con đi xa. Trước lúc lên đường mẹ khâu từng mũi dày khít, Trong lòng lo sợ con lâu ngày mới trở về. Ai bảo tấm lòng ngọn cỏ nhỏ bé, Có thể báo đáp hết ánh nắng ấm của ba tháng mùa xuân.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Từng đường kim mũi chỉ trong tay người mẹ hiền từ đã dệt nên tấm áo ấm trên người đứa con đi xa. Trước giờ con khởi hành, mẹ khâu thật dày thật kỹ vì sợ con biền biệt lâu ngày mới về. Tấm lòng con cái ví như ngọn cỏ nhỏ, làm sao đền đáp nổi tình mẹ bao la như ánh mặt trời mùa xuân.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Thành ngữ "THỐN THẢO XUÂN HUY" (寸草春晖) bắt nguồn từ bài thơ này, ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng.
6

Phú Đắc Cổ Nguyên Thảo Tống Biệt (白居易 – Bạch Cư Dị): Sức Sống Ngọn Cỏ Thảo Nguyên

📖 Nguồn dẫn: Bạch Cư Dị • Thảo
Nguyên tác Chữ Hán / Chữ Nôm

离离原上草，一岁一枯荣。野火烧不尽，春风吹又生。 離離原上草，一歲一枯榮。野火燒不盡，春風吹又生。

Pinyin: Lí lí yuán shàng cǎo, yī suì yī kū róng. Yě huǒ shāo bú jìn, chūn fēng chuī yòu shēng.
Âm Hán Việt: LY LY NGUYÊN THƯỢNG THẢO, NHẤT TUẾ NHẤT KHÔ VINH. DÃ HỎA THIÊU BẤT TẬN, XUÂN PHONG XUY HỰU SINH.
Phiên âm Quốc ngữ cổ điển

“Cỏ mọc xanh rờn trên thảo nguyên, Mỗi năm một lần héo rồi lại tươi. Lửa đồng đốt chẳng thể hết, Gió xuân thổi tới lại đâm chồi sinh sôi.”

Diễn nghĩa Tiếng Việt hiện đại

Thảm cỏ rậm rạp trải dài trên cánh đồng cổ, cứ mỗi năm lại trải qua một vòng khô héo rồi tươi tốt. Lửa đồng hoang có thiêu đốt cũng không thể diệt tận gốc, chỉ cần làn gió mùa xuân thổi tới là cỏ non lại vươn lên xanh biếc.

💡 Điểm sáng Từ nguyên & Khảo cứu VNPF: Bạch Cư Dị sáng tác bài thơ này khi mới 16 tuổi; câu "DÃ HỎA THIÊU BẤT TẬN, XUÂN PHONG XUY HỰU SINH" là biểu tượng cho sức sống kiên cường bất diệt.

2. Bảng Từ Vựng Trọng Tâm Trong Đường Thi Tam Bách Thủ

Chữ Hán / Nôm (Giản / Phồn) Pinyin Âm HÁN VIỆT Nghĩa cổ trong tác phẩm & Từ điển VNPF
停车 停車 tíng chē ĐÌNH XA Dừng xe, đỗ xe (từ vựng giao thông thiết yếu HSK 3).
相思 相思 xiāng sī TƯƠNG TƯ Nhớ nhung, thương nhớ da diết giữa đôi lứa.
风雨 風雨 fēng yǔ PHONG VŨ Mưa gió, sóng gió thử thách trong cuộc đời.
慈母 慈母 cí mǔ TỪ MẪU Người mẹ hiền từ nhân hậu.
春风 春風 chūn fēng XUÂN PHONG Làn gió mùa xuân ấm áp.
Chủ đề thẻ tag:
#Tác Phẩm Kinh Điển#Đường Thi Tam Bách Thủ#Thơ Đường#Học tiếng Trung qua thơ#Từ Điển Hán Việt

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Giải đáp các thắc mắc phổ biến nhất liên quan đến chủ đề bài viết

Bộ Đường Thi Tam Bách Thủ (唐诗三百首) do Tôn Thù (Hành Đường Thoái Sĩ) tuyển chọn vào năm Càn Long thứ 28 (1763) đời Thanh, thực tế gồm 311 bài thơ tiêu biểu nhất của gần 80 thi nhân đời Đường.

Đặng Thanh Thảo
Đặng Thanh ThảoGiáo Viên Tiếng Trung • Chuyên Gia Phương Pháp Sư Phạm HSK

Cử nhân Sư phạm Tiếng Trung tại Đại học Sư phạm Quảng Tây (Quế Lâm, Trung Quốc). Chuyên gia biên soạn hệ thống giải đề HSK 1–6, ngữ pháp trọng tâm và phương pháp ghi nhớ từ vựng logic cho người học Việt Nam.